Παρασκευή 2 Ιανουαρίου 2026

Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ

"..."Ἄφησε τὰ παραληρήματά σου. Ἡ ζωὴ μας εἶναι θάλασσα, ἡ ἁγία ὀρθόδοξος Ἐκκλησία μας εἶναι τὸ πλοῖο και πηδαλιοῦχος εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Χριστός. Οἱ ἄνθρωποι ὅμως ἄν καὶ ἔχουν τέτοιο πηδαλιοῦχο, λόγω τῆς ἐξ ἁμαρτιῶν ἀδυναμίας τους κολυμβοῦν μὲ χίλια δύο βάσανα μέσα στὰ κύματα τῆς ζωῆς καὶ δὲν σώζονται ὅλοι ἀπὸ τὸν πνιγμό. Ποῦ πᾶς λοιπὸν ἐσύ μὲ τὴν βαρκοῦλα σου καὶ σὲ τί στηρίζεις τὴν ἐλπίδα σου νὰ σωθῆς, χωρὶς πηδαλιοῦχο;"..." (σελ.55*)


" Ὁ ὅσιος φοροῦσε συνεχῶς τὴν ἴδια ἁπλῆ καὶ εὐτελῆ ἐνδυμασία ' στὸ κεφάλι ἕνα φθαρμένο καλυμαύχι, στὸ σῶμα παλαιωμένο λευκὸ ζωστικό, στὰ χέρια δερμάτινα γάντια καὶ στὰ πόδια δερμάτινες κάλτσες καὶ τσαροῦχια. [...] (σελ.21*)

Τὶς παγερὲς ἡμέρες ὁ ὁσιος ἐκοβε μὲ τὸ τσεκοῦρι του κλαδιὰ καὶ συγκέντρωνε χλωρὰ καὶ ξηρὰ ξύλα γιὰ νὰ ζεσταίνη τὸ φτωχό του κελλάκι. Τὸ καλοκαίρι ἐργαζόταν στον μικρό του κῆπο, τὸν ὁποῖο καλλιεργοῦσε ὁ ίδιος καὶ τρεφόταν κυρίως ἀπὸ τὰ λαχανικά του. 

[...] Ὁ ἀσκητὴς τοῦ Θεοῦ ὑπέμενε ἐκουσίως τἰς βασανιστικὲς αὐτὲς πληγὲς χάριν τοῦ Κυρίου καὶ μάλιστα χαιρόταν, διότι, ὅπως ὁ ίδιος ἔλεγε ἀργότερα: 

"τὰ πάθη εκριζώνονται μὲ κόπους καὶ δεινοπαθήματα, είτε ἐκούσια είτε στελλόμενα ἀπὸ την Θεία Πρόνοια". (σελ.22*)

Σὲ κάθε ἀντικείμενο, σὲ κάθε ἔργο ὁ ὁσιος ἔβλεπε τὴν κεκαλυμμένη σχέση τους πρὸς τὴν πνευματικὴ ζωή ' ἀπ' αὐτὰ διδασκόταν καὶ ἔστρεφε πρὸς τὰ ἄνω τοὺς νοητοὺς ὀφθαλμούς. Ἔτσι ὄταν ἔκοβε ξύλα, κόβοντας ἕνα ἤ τρία ἐμβάθυνε στὴν θεωρία τοῦ μεγάλου μυστηρίου τοῦ Ἑνός ἐν Τριάδι δοξαζομένου Θεοῦ. (σελ.23*)"


"Στο βάθος τοῦ ἀδιαπέραστου δάσους την νύχτα, ἐντελῶς ἀθέατος ἀνέβαινε σὲ ὑψηλὸ γρανιτένιο βράχο για νὰ ἐντείνη τὴν προσευχὴ καὶ ὄρθιος ἤ γονατιστὸς προσευχόταν ἐπὶ πολύ, κράζοντας ἀπὸ τἀ βάθη τῆς ψυχῆς του τὴν προσευχὴ τοῦ τελώνου:
  Ὁ Θεὸς ἰλάσθητὶ μοι τῶ ἁμαρτωλῶ."

"..."Ἀπὸ τὴν ἀνάγνωση τῆς Ἁγίας Γραφῆς φωτίζεται ἡ διάνοια καὶ ὑφίσταται θείαν ἀλλοίωσι."

[...] Καὶ ὁ ὅσιος ἀπὸ τὴν ἀκατἀπαυστη ἐξἀσκησι στὴν ἀνάγνωση τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ ἀπόκτησε αὐτὸ τὸ χάρισμα τῆς κατανοήσεως καὶ παράλληλα τὴν εἰρήνη τῆς ψυχῆς καὶ τὸ ὑψηλὸ χάρισμα τῆς καρδιακῆς κατανύξεως. Στὴν Ἁγία Γραφὴ δὲν ζητοῦσε μόνο τὴν ἀλήθεια, ἀλλὰ καὶ τὴν θερμότητα τοῦ πνεύματος καὶ συχνά, ὅταν διάβαζε τὰ ἱερὰ βιβλία ἔτρεχαν ἀπὸ τὰ μάτια του δάκρυα κατανύξεως. ..." (σελ.24*)

Τὶς ἀνατάσεις τῆς προσευχῆς ὁ μακάριος ἀσκητὴς συνεδύαζε μὲ μεγάλη ἐγκράτεια καὶ νηστεία. Στην άρχὴ τῆς ἐρημικῆς ἀναχωρητικῆς ζωῆς του τρεφόταν μὲ σκληρὸ καὶ ξηρὸ ψωμὶ ποὺ τὸ ἔπαιρνε ἀπὸ τὸ μοναστήρι κάθε Κυριακὴ γιὰ ὁλόκληρη τὴν ἐβδομάδα. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ αὐτὴν τὴν ποσότητα ξεχώριζε ἀρκετὸ γιὰ τὰ ζῶα καὶ τὰ πουλιὰ τῆς ἐρήμου, τὰ ὁποῖα τὸν ὑπεραγαποῦσαν καὶ συχνὰ ἐπισκέπτονταν τὸν τόπο, ὅπου προσευχόταν καὶ ἀσκήτευε. Ἀκόμη καὶ στὰ ἄγρια θηρία ἐνέπνεε ὁ ὅσιος το δέος. Συχνὰ τὸν πλησίαζε μιὰ πελώρια ἀρκούδα στὴν ὁποῖα ἔδινε τροφή. [...] (σελ.25*)

 "Γιὰ τοὺς ἀγῶνες τοῦ ὁσίου Σεραφείμ κατὰ τὴν περίοδο του ἐγκλείστου βίου του πολύ λίγα εἶναι γνωστά, διότι δὲν δεχόταν οὔτε συνομιλοῦσε με κανέναν. Στὸ κελὶ του δὲν εἶχε τίποτε, ἀκόμη οὔτε καὶ τὰ πιὸ ἀπαραίτητα πράγματα. ἡ εἰκόνα τῆς Θεοτόκου ἐνώπιον τῆς ὁποίας ἔκαιε πάντοτε κανδήλα, καὶ ἔνα κουτσουρο που χρησίμευε ὡς κάθισμα, αὐτά ἦσαν ὁλα κι ὁλα. ὁ αὐστηρὸς ἀγωνιστὴς οὔτε κἄν χρησιμοποιοῦσε γωτιά."(σελ.41*)

"... Κατόπιν ἄρχισε ὁ ἁγιος γέροντας νἀ δέχεται... Ἡ πόρτα τοῦ κελλιοῦ του ἦταν ἀνοιχτὴ γιὰ ὅλους... Ὅλους τοὺς δεχόταν πρόθυμα, σὲ ὅλους ἔδινε εὐλογία καὶ ἀπαραίτητες σύντομες νουθεσίες. [...]

Ἡ ἀγάπη τοῦ χαρισματούχου γέροντα ἦταν ἀπεριόριστη καὶ περιελάμβανε τὰ πάντα. Φαινόταν ὅτι ἀγαπᾶ ὅλους καὶ καθέναν χωριστά. .... Δὲν ὑπῆρχε λύπη ἤ συμφορὰ τοῦ πλησίον ποὺ νὰ μὴν τὴν συναισθανθῆ, νὰ μὴν τὴν εἰσδεχθῆ στὴν ψυχὴν του καὶ νὰ μὴν εὕρη τὰ κατάλληλα φάρμακα. Γιὰ αὐτὸ ἔγινε τὸ καταφύγιο τοῦ ρωσικοῦ ὀρθοδόξου λαοῦ..." (σελ.57*)


"... Στὴν ἐρώτηση τοῦ Μπογκντάνωφ ἄν πρέπη νὰ ζητᾶ κανεὶς θεραπεία ἀπὸ τὶς ἀσθένειες καὶ πῶς πρέπει γενικῶς νὰ περνᾶ τὴν ζωή του, ο θεόσοφος ἀσκητὴς ἀποκρίθηκε:

... "Ἡ ἀρρώστια καθαρίζει ἀπὸ τὶς ἁμαρτίες. Πάλι, ὄπως θέλεις. Βάδιζε τὴν μέση ὁδό ' μὴν παίρνης ἐπάνω σου αὐτὂ ποὺ ὑπερβαίνει τὶς δυνάμεις σου διότι θὰ πέσης καὶ ὁ διάβολος θὰ σὲ περιγελάση. Κάποτε ὁ διάβολος πρότεινε σὲ κάποιον δίκαιο ὰ πηδήση σὲ μιὰ βαθειὰ χαράδρα. Αὐτὸς τὸ δέχτηκε, ἀλλὰ ὁ ἁγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος τὸν συγκράτησε. νά τί θὰ κάνης: Ὅταν σὲ ὑβρίζουν, μὴν ὑβρίζης ' ὅταν σὲ διώκουν, νά ὑπομένης ' ὅταν σὲ ἀτιμάζουν, νά ἐπαινῆς ' νά κρίνης μόνο τον ἑαυτόν σου καὶ τότε οὔτε ὁ Θεὸς θὰ σὲ κρίνη ' νά ὑποτάσσης τὸ θέλημά σου στὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ ' ποτὲ μὴν κολακεύεις ' νά γνωρίζης τί εἶναι καλὸ καὶ τί κακὸ μέσα σου ' εἶναι μακάριος ὁ ἄνθρωπος που το γνωρίζη αὐτό ' ἀγάπα τὸν πλησίον σου ὡς ἑαυτόν (Μαρκ.12,31). Ἄν ζήσης κατὰ σάρκα, θὰ ἀπωλέσης καὶ τὴν ψυχὴ καὶ τὴν σάρκα ' ἄν ὅμως ζήσης κατὰ Θεόν θα σώσης καὶ τὴν ψυχὴ καὶ τὸ σῶμα. Αὐτὰ εἶναι κατορθώματα μεγαλύτερα ἀπὸ τὸ νὰ πᾶς γιὰ προσκύνημα στὸ Κίεβο καὶ ἀκόμη μακρύτερα."..."(σελ.63*)



" Ἡ ἡμέρα ἥταν συννεφιασμένη ' ἡ γῆ εἶχε καλυφθῆ ἀπὸ παχὺ στρῶμα χιονιοῦ τὸ ὁποῖο ἔπεφτε συνεχῶς ὁταν ὁ στάρετς Σεραφεὶμ μὲ ἔβαλε νὰ καθήσω δίπλα του σὲ ἔνα πεσμένο κορμὸ δένδρου. 

"Ὁ Κύριος μοῦ ἀποκάλυψε, μοῦ εἶπε, ὅτι στὴν παιδικὴ σας ἡλικία ἐπιθυμούσατε νὰ μάθετε ποιὀς εἶναι ὁ σκοπὸς τἦς χριστιανικῆς ζωῆς. Σᾶς συμβούλευαν νὰ ἐκκλησιάζεσθε, νὰ προσεύχεσθε, νὰ κάνετε καλὲς πρἀξεις, διότι σ' αὐτὰ, σᾶς ἔλεγαν, συνίσταται ὁ σκοπὸς τῆς χριστιανικῆς ζωῆς. Αὐτὴ ἡ ἀπάντησις δὲν μποροῦσε νὰ σᾶς ἱκανοποιήση. Ὄντως ἡ προσευχἠ, ἡ νηστεία, ἡ ἀγρυπνία, ὅπως καὶ ὅλη ἡ χριστιανικὴ ἄσκησις εἶναι καλὰ καθ' αὐτά. Ἀλλὰ ὁ σκοπὸς τῆς ζωῆς μας δὲν εἶναι μόνο νὰ ἐκπληρώσουμε αὐτά, διότι αὐτὰ εἶναι μόνο μέσα. Ὁ πραγματικὸς σκοπὸς τῆς χριστιανικῆς ζωῆς εἶναι νὰ ἀποκτήσωμε τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅτι μόνο ἐκεῖνο το καλὸ ἔργο που ἔχει γίνη ἀπὸ ἀγάπη προς το Χριστὸ φέρει τοὺς καρποὺς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Σύμφωνα μὲ αὐτὰ ἡ ἀπόκτησις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς ζωῆς μας."

"Μὲ ποιὰ ἔννοια λέτε ὅτι πρέπει νὰ κερδίσουμε τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, ρώτησα ἐγώ, δὲν τὸ καταλαβαίνω καλὰ αὐτό."

"Κερδίζω σημαίνει ἀποκτῶ, μοῦ ἀπάντησε. Ἐσεῖς γνωρίζετε σίγουρα τἰ σημαίνει ἀποκτῶ χρήματα. Αὐτὸ τὸ ίδιο ἰσχύει καὶ γιὰ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Ὁ σκοπὸς τῆς ἐπίγειας ζωῆς γιὰ τὸν κοινὸ ἄνθρωπο εἶναι νὰ κερδίση χρήματα ἤ νὰ ἀποκτήση τιμές, διακρίσεις καὶ βραβεῖα. Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα εἶναι ἐπίσης κεφάλαιο καὶ μάλιστα τὸ αἰώνιο κεφάλαιο καὶ ὁ μοναδικὸς θησαυρός, ἀστείρευτος στον αἰώνα. Κάθε ἔργο ποὺ ἔγινε ἀπὸ ἀγάπη Χριστοῦ φέρει τὴν χάρι τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ' ὅμως τοῦτο κατορθώνετε εὐκολότερα μὲ τὴν προσευχὴ διότι αὐτὴ ἀποτελεῖ τὸ ὄργανο που διαθέτουμε. Μπορεῖ νὰ τύχει νὰ θέλετε νὰ πᾶτε στὴν ἐκκλησία, ἀλλὰ ἡ ἐκκλησία νὰ μὴν εῑναι κοντὰ ἤ νὰ ἔχη τελειώσει ἡ ἀκολουθία. Ἤ ἔχετε ἐνδεχομένως ἐπιθυμία νὰ ἐλεήσετε κάποιον πτωχό, ἀλλὰ πτωχὸς δὲν ὑπάρχει. Ἰσως ἐπιθυμεῖτε νὰ γίνετε ἀπαθῆς, ἀλλὰ δὲν ἔχετε γιὰ αὐτὸ δυνάμεις. Γιὰ τὴν προσευχὴ ὅμως ὑπάρχει πάντοτε δυνατότητα ' αὐτὴ εἶναι προσιτὴ τόσο στὸν πλούσιο ὅσο καὶ στὸν πτωχό, τόσο στὸν ἐγγράμματο ὅσο και στὸν ἁπλοϊκό, στὸν ἰσχυρὸ ὅσο καὶ στὸν ἀδύναμο, στὸν ὑγιὴ ὅσο καὶ στὸν ἀσθενή, στὸν δίκαιο ὅσο καὶ στὸν ἁμαρτωλό. Ἡ δύναμις τῆς προσευχῆς εἶναι τεράστια καὶ περισσότερο ἀπὸ ὁτιδήποτε ἄλλο αὐτὴ ἐλκύει τὸ Ἅγιο Πνεῦμα.[...] "(σελ.71*)


"... Καὶ ἡ ἐξωτερικὴ ἐμφάνισις τοῦ ὁσίου ἀσκητῆ πρόδιδε ὁτι ἡ ζωὴ του θὰ σβήση σύντομα. Πλἠν ὅμως τὸ πνεῦμα του ἥταν ρωμαλεώτερο παρὰ ἐνωρίτερα. [...] Τότε τοῦ ἔδωσε καὶ τὶς τελευταῖες ψυχωφελεῖς νουθεσίες:

Σπέρνε, πάτερ Τίμων, σπέρνε το σιτάρι ποὺ σοῦ ἔχει δοθεῖ. Σπέρνε στὴν καλὴ γῆ, ἀλλὰ καὶ στὴν ἀμμο, στὴν πέτρα, στὸ πλάι τοῦ δρόμου, στ' ἀγκάθια ' σπέρνε, μήπως κάπου βλαστήση καὶ αὐξηθῆ καὶ δώση καρπό, ἔστω καὶ μὲ καθυστέρηση. Καὶ το τάλαντο πού σοῦ δόθηκε, μἢν το κρύβης στἢν γῆ, γιὰ νὰ μὴν τιμωρηθῆς ἀπὸ τὸν Κύριὀ σου, ἀλλὰ δως το στοὺς ἐμπόρους καὶ ἄς ἐμπορεύονται μ' αὐτό." " (σελ.95*)


Κατά Λουκά 8,4-8,8

* Από το έργο του Αγίου Ιουστίνου Πόποβιτς: "Οσίου Σεραφείμ του Σάρωφ βίος", εκδόσεις: "Το περιβόλι της Παναγίας"