Αγίου Ιωσήφ του Ησυχαστού...

 

"Μὴ ζητῆς εἰς τὰς θλίψεις σου παράκλησιν ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους, διὰ νὰ παρακληθῆς ἀπὸ τὸν Θεό. 

Ἡ γέφυρα διὰ τῆς ὁποίας διαβαίνομεν πάντες εἶναι ἡ συγχώρησις είς τοὺς πταίοντας' καὶ ἄν τὸν πταἰοντα δὲν συγχωρῆς, χαλᾶς τὴν γέφυρα, ὅθεν ἤθελε διαβῆς. Γίνου λοιπὸν τύπος καλὸς καὶ παράδειγμα εἰς τοὺς ἀλλους διὰ τῶν ἔργων σου τῶν καλῶν καὶ εὐάρεστων τῶ Κυρίω, καὶ μὴ θἐλε διὰ τῆς γλώσσης σου νὰ νικήσεις τοὺς πάντες. 

Μὴ νομίζης ἀνάπαυσιν, ὁπόταν ὁμιλήσης ἐάν ζητήσης νὰ εὕρης τὸ δίκαιον. Τὸ δίκαιον εἶναι νὰ ὑπομένης ἀνδρείως τὸν ἐπερχόμενον πειρασμὸν διὰ νὰ βγῆς νικητής, κἄν ἔπταισες ἤ δὲν ἔπταισες. Εἰ δὲ καὶ λέγεις' "μά, διατί;" μάχεσαι τὸν Θεό, τὸν ἀποστείλαντα λυπηρὰ διὰ τὴν ἐμπαθῆ σου κατάστασιν. Ὁ Θεὸς μᾶς παιδεύει διὰ νὰ ἔλθουμεν εἰς ἀπάθειαν. Καί, ἀν δὲν τὰ βαστάζης, ὄντως τὸν Θεὸν πολεμεῖς." 

(ΣΤ' Ἐπιστολή)

"...Μὴ κρύπτης λύπην εἰς τὴν καρδίαν σου. Διότι ἡ χαρὰ τοῦ πονηροῦ εἶναι ἡ λύπη, ἡ ἀθυμία, ἐξ ἧς γεννῶνται πολλὰ καὶ ἐξ ὧν γεμίζει πικρίαν ἡ ψυχή τοῦ ἔχοντος ταῦτα. Ἐνῶ τοῦ μετανοοῦντος ἡ διάθεση λέγει: "Ἥμαρτον, συγχώρησον πάτερ!" Και διώκει τὴν λύπην. "Μήπως, λέγει, δὲν εἶμαι ἄνθρωπος ἀσθενής; Λοιπόν, τί ἔχω νὰ κάνω;" Όντως, τέκνον μου, οὕτως ἔχει. Ἔχε θάρρος. 

Μόνο ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ ὅταν ἔλθη, τότε στέκει στὰ πόδια ὁ ἄνθρωπος. Ἀλλέως, χωρὶς χάριν, πάντοτε περιτρέπεται καὶ πάντοτε πίπτει. Ἀνδρίζου λοιπόν καὶ μὴ φοβῆσαι ποσῶς..." 

(ΙΘ' Ἐπιστολή)

 

"...Πᾶν ὅ,τι προξενεῖ ἡδονὴν θεραπεύεται μὲ οδύνην..." 

(ΚΓ' Ἐπιστολή)

 

"...Εἰς τρεῖς τάξεις διαιρεῖται ἡ χάρις: Καθαρτική, φωτιστική, τελειωτική. Εἰς τρεῖς καὶ ἡ πολιτεία: Κατὰ φύσιν, ὑπὲρ φύσιν, παρὰ φύσιν. Εἰς αὐτὰς τὰς τρεῖς τάξεις ἀνέρχεται καὶ κατέρχεται. Τρία εἶναι καὶ τὰ μεγάλα χαρίσματα, ὅπου λαμβάνει: Θεωρία, ἀγάπη, ἀπάθεια...."  

(Ι' Ἐπιστολή)

 

"...Ἡ δὲ σάρξ χωρὶς τὴν χάριν οὐ δύναται ποιῆσαι οὐδέν. 

Ἡ σάρξ μὴ οὔσης τῆς χάριτος ἀρνεῖται τὸν Ἰησοῦν. Φωνάζει ἀλέκτωρ. Μιμνήσκεται ὁ Πέτρος. Κλαίει πικρῶς. Φωνάζει τὸ "ἥμαρτον". Ἀλλὰ κρύπτεται πάλιν εἰς τὸ ὑπερῶον. Φοβεῖται τοὺς Ἰουδαίους. Ὡσὰν ποντικὸς κτυπᾶ ἡ καρδιά του αἰσθανόμενος τοὺς γάτους ἀπ' ἔξω. "Συν σοί, λέγει, κἄν δέη ἀποθανεῖν με"! Δὲν Σὲ ἀρνοῦμαι, λέγει, ὅταν εἶναι ὁ Χριστός. Ἀλλὰ τρεῖς Τὸν ἀρνεῖται, ὅταν φεύγη ὁ Χριστός. 

Βλέπεις λοιπόν;Ἐννοεῖς τί μέγα μυστήριον κρύπτεται ἐδῶ εἰς τὸν λόγον; Χριστὸς ἐντυγχάνει ὑπὲρ ὑμῶν ἐν Ἁγίω Πνεύματι. Δι' αὐτὸ ὅταν ἔρχεται γινόμεθα ρήτορες. Οἱ ψαράδες διδάσκαλοι. Οἱ πόρνοι σωφρονοῦν. ΟἹ κλέπται δὲν κλέπτουν. Καὶ ὅλοι μετανοοῦν. Καὶ ποιός ἐνήργησεν ὅλα αὐτά; Ὁ μόνος εἰδώς. Ὁ ἀγαθὸς κυβερνήτης, ὁ γλυκὺς Ἰησοῦς. Ἡ μόνη Ἀγάπη. 

Πότε ὁ ἄνθρωπος ἐννοεῖ τὸν ἀνθρώπινον πόνον; Ὅταν καὶ αὐτὸς συμπονέση. Ὁταν περάση τὰ ὅμοια. Τότε μανθάνει, κατανοεῖ τοῦ ἄλλου τὸν πόνο. Εἰ δὲ μή, εἶναι σκληρός, δὲν λυπεῖται' ἐκτὸς καὶ τύχη φύσεως ἀγαθῆς. Ἀλλὰ τὰ τῆς φύσεως πάντα οὐτε τιμῆς ἀξιοῦνται οὐδὲ ἀτιμίας' τῆς προαιρέσεως εἶναι τὰ κατορθώματα καὶ αἰ πτώσεις..." 

(ΚΒ' Ἐπιστολή)

 

"...Προηγεῖται τὸ μέλι τῆς χάριτος καὶ ἀκολουθεῖ ἡ πικρία τῶν πειρασμῶν.

Ὅταν θελήση νὰ σοῦ στείλη τὰ βάσανα σέ εἰδοποιεῖ καὶ ὡς ἀγγελιαφόρο σοῦ στέλνει ἀνάλογον χάριν ὡς νὰ σοῦ λέγη: Γίνου ἕτοιμος! Νὰ περιμένης πόθεν θὰ σὲ προσβάλη καὶ θὰ χτυπήση ὁ ἐχθρός. Καὶ οὕτως ἀρχίζει ὁ σὸς ἀγὼν καὶ ἡ πάλη. 

Πρόσεχε, μὴ δειλιάσης. [...] Διότι ἐδῶ ἡ παροῦσα ζωὴ εἶναι στάδιον τοῦ πολέμου. Ἐκεῖθεν θὰ εἶναι ἀνάπαυσις. Ἐδῶ ἐξορία, ἐκεῖθεν ἡ ἀληθινή μας πατρίδα..."

(ΚΔ' Ἐπιστολή)

 

"...Εἶδον γὰρ καὶ πολυειδῶς ἐδοκίμασα ὅ,τι , ἄν ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ δὲν φωτίση τὸν ἄνθρωπο, τὰ λόγια ὅσα κι ἄν ὁμιλήσης δὲν βγάνεις ὠφέλειαν. Πρὸς στιγμὴν τὰ ἀκούει καὶ τὴν ἄλλην στρέφει πάλιν αἰχμάλωτος εἰς τὰ ἴδια. Ἐάν ὅμως εὐθὺς μὲ τὸν λόγον ἐνεργήση ἡ χάρις, τότε γίνεται κατ' ἐκείνην τὴν ὥραν ἀλλοίωσις μὲ τὴν ᾶγαθὴν τοῦ άνθρώπου προαίρεσιν. Καὶ ἀλλάσσει θαυμαστῶς ἡ ζωή του ἐκ τῆς ὥρας ἐκείνης. Ὅμως αὐτὸ συμβαίνει εἰς ὅσους δὲν ἐσκλήρυναν ἀπὸ μέσα τοὺς ἀκοὴν καὶ συνείδησιν. Εἰς δὲ τοὺς ἀκούοντας καὶ ἐν παρακοή παραμένοντας εἰς τὰ κακά των θελήματα' εἰς αὐτοὺς κἄν ἡμερονύκτια ὁμιλῆς, κἄν τὴν σοφίαν τῶν Πατέρων εἰς τὰς ἀκοάς των κενώσης, κἄν θαύματα πρὸ ὀφθαλμῶν των ποιήσης, κἄν τὸ ρεῦμα τοῦ Νείλου ἐπάνω των γυρίσης, αὐτοὶ δὲν λαμβάνουν μήτε ρανίδα ὠφέλειαν. Μόνο θέλουν νὰα ἔρχονται, νὰ ὁμιλοῦν νὰ περάση ἡ ὥρα των χάριν τῆς ἀκηδείας. Διὰ αὐτὸ λοιπὸν κλείω καὶ ἐγὼ τὴν θύραν καὶ ὠφελοῦμαι τουλάχιστον ἐγὼ διὰ τῆς εὐχῆς καὶ τῆς ἠσυχίας. Καθότι τὴν εὐχὴν ὑπὲρ πάντων ὁ Θεὸς πάντοτε τὴν ἀκούει, ἐνῶ τὴν ἀργολογίαν πάντοτε ἀποστρέφεται, ἀς φαίνεται καὶ πνευματικὴ ότι εἶναι. Ἐπειδὴ κατά τοὺς Πατέρας, ἀργολογία εἶναι κυρίως νὰ περνᾶς τὸν καιρόν σου μὲ λόγια, χωρὶς νὰ κάμης τοὺς λόγους σου πράξεις..." 

(ΚΖ' Ἐπιστολή) 

 

Γέροντος Ἰωσὴφ, Ἐκφρασις Μοναχικῆς Ἐμπειρίας

Ἐκδοσις Ἱερᾶς Μονῆς Φιλοθέου, Ἁγιον Ὁρος

!6η Αὐγοῦστου: Μνήμη Ὁσίου Ἰωσὴφ τοῦ Ἡσυχαστοῦ...